Τμήμα Γεωγραφικών Επιστημών

Καθηγητής: Γιώργος Σεκκές

Ηλεκτρονική Διεύθυνση: gsekkes@cytanet.com.cy 

Ιστοσελίδα: http://www.gsekkes.com

 

 

Κεφάλαιο : Πήγες Ενέργειας και Ενεργειακή Κρίση

 

 

Ι. Γενικός Σκοπός και Στόχος του μαθήματος: Μετά το τέλος αυτής της ενότητας, οι μαθητές πρέπει να είναι σε θέση να μπορούν να απαντούν στα ακόλουθα ερωτήματα:

α. Την σημασία των φυσικών πόρων.
β. Την διαφορά μεταξύ των ανανεώσιμων και μη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
γ. Λόγους για την αύξηση της χρήσης και της ζήτησης αυτόν των πηγών ενέργειας.
δ. Τα κοινωνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της χρήσης των μη ανανεώσιμων ενεργειακών πόρων.
ε. Τα κοινωνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της χρήσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
ζ. Τρόπους με τους οποίους μια βιώσιμη χρήση των ενεργειακών πόρων, μπορεί να επιτευχθεί.
η. Πώς η ανάπτυξη των ενεργειακών πόρων σε μία χώρα μπορεί να επηρεάζουν τους ανθρώπους και το περιβάλλον.

θ. Ταξινόμηση πηγών ενέργειας.

ι. Χαρακτηριστικά των πηγών ενέργειας.

 

ΙΙ. Σημεία έμφασης:

Έμφαση θα δοθεί στην εννοιολογική κατανόηση εννοιών και μοντέλων καθώς επίσης και πάνω σε δεξιότητες συλλογισμού που να επιτρέπουν στους μαθητές να καταλαβαίνουν βασικά στοιχειά και έννοιες πάνω στην ενότητα. Να μπορούν να αναλύουν νέους ανεκτικούς τρόπους πηγών ενέργειας και άλλες συγκεκριμένες ιδέες που να είναι φιλικές προς το περιβάλλον.

 

 

ΜΑΘΗΜΑ 1 - ENOTHTA 1: Η ανάπτυξη των πηγών ενεργείας.

 

Εισαγωγή: Τι είναι οι πόροι.

Οι πόροι μπορούν να ορισθούν ως χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος που είναι απαραίτητοι και χρησιμοποιούνται από τους ανθρώπους. Ο όρος συνήθως αναφέρεται σε φυσικούς πόρους που συμβαίνουν στην ατμόσφαιρα, στο νερό ή την γη. Οι πόροι αυτοί περιλαμβάνουν τις πρώτες ύλες όπως ορυκτά και καύσιμα, το κλίμα, τη βλάστηση και το έδαφος. Μερικές φορές ο όρος έχει διευρυνθεί για να συμπεριλάβει το ανθρώπινο δυναμικό, όπως η εργασία, τις δεξιότητες, τα μηχανήματα και τα κεφάλαια (συντελεστές παραγωγής). Οι φυσικοί πόροι συνήθως χωρίζονται σε δύο ομάδες:

1. Μη ανανεώσιμοι πόροι που λέγεται ότι είναι πεπερασμένοι ή μη βιώσιμοι, καθώς με την πολλαπλή χρήση τους και εκμετάλλευση τους, τελικά θα οδηγήσει στην εξάντληση των ορυκτών καυσίμων, όπως και τα μέταλλα.

2.Ανανεώσιμοι πόροι μπορεί να είναι είτε:
                                                                                    α. η ροή της φύσης, έτσι ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά και ξανά, για παράδειγμα η ηλιακή, η γεωθερμική ενέργεια, η αιολική και το νερό.
                                                                                                β. βιώσιμη, πράγμα που σημαίνει ότι είναι ανανεώσιμη και αυτορυθμιζόμενη αν αφεθεί στη φύση. Για παράδειγμα: το καθαρό νερό, τα δέντρα, τα ψάρια, τα άγρια ζώα, το έδαφος, τα οικοσυστήματα και το τοπίο. Ωστόσο, εάν αυτοί οι  πόροι χρησιμοποιούνται απρόσεκτα ή χρησιμοποιούνται συνεχώς από τους ανθρώπους, τότε η αξία τους και η ποσότητα τους μπορεί να μειωθεί, όπως και όταν το έδαφος χάνει την αναπαραγωγηκότητα του και διαβρώνεται, όταν χρησιμοποιείται πολλές φορές η παροχή νερού γίνεται μολυσμένη, τα δένδρα πεθαίνουν λόγω της όξινης βροχής, την υπέρ-αλίευσης, την αποψίλωση των δασών, την αποστράγγιση των υγροτόπων για την ανάπτυξη των περιοχών.

Η ζήτηση και η χρήση των παγκόσμιων πόρων εξακολουθεί να αυξάνεται σε ένα ολοένα ταχύτερο ρυθμό. Αυτό οφείλεται κυρίως στους ακόλουθους λόγους:

 

α. Στην αύξηση του πληθυσμού.

β. Οικονομική ανάπτυξη. Στην προσπάθεια τους  για την αύξηση του επιπέδου της ζωής τους.

γ. Αύξηση του πλούτου κυρίως στις πιο ανεπτυγμένες χώρες.

δ. Νέα τεχνολογία.

 

Η Ευρώπη και η Βόρεια Αμερική χρησιμοποιούν το 70% τις παγκόσμιας ενέργειας, παρόλο που μόνο 20% του παγκόσμιου πληθυσμού κατοικούν στις δυο αυτές ηπείρους. Αυτό, λόγο της μεγάλης βιομηχανικής ανάπτυξης και δραστηριότητας που επικρατεί εκεί, καθώς επίσης και στο καλό στάδιο ανάπτυξης που έχουν μέχρι σήμερα.

Ωστόσο, λόγω της αυξημένης ζήτησης της ενέργειας, οι φυσικές πήγες που έχουν την δυνατότητα να παράγουν ενεργεία άρχισαν πλέον να εξασθενούν με αποτέλεσμα η κοινωνία να βρίσκεται αντιμέτωπη μπροστά σε ένα μεγάλο δίλημμα.

Τα συνδυασμένα αποτελέσματα της αύξησης του πληθυσμού, την οικονομική ανάπτυξη, την αύξηση του πλούτου και της τεχνολογικής προόδου, σημαίνει ότι υπάρχει μια αυξανόμενη ανάγκη για τη διαχείριση και την προστασία των πόρων της Γης. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της “ανεκτικής ανάπτυξης”, που να έχει σαν αποτέλεσμα να μπορεί να βελτιώσει τόσο το βιοτικό επίπεδο και την ποιότητα της ζωής, χωρίς την σπατάλη πόρων ή στην αλλοίωση του περιβάλλοντος. Για παράδειγμα:

·        διατήρηση της άγριας ζωής.

·        ανακύκλωση.

·        μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στην υφιστάμενη χρήση πόρων – απομόνωση στα σπίτια.

·        την ανάπτυξη νέων ανανεώσιμων πόρων ενέργειας όπως  ο άνεμος, τα κύματα, τις παλίρροιες και τον ήλιο.

·         τον έλεγχο της ρύπανσης δηλαδή τον περιορισμό των εκπομπών στην ατμόσφαιρα από τα οχήματα, τους σταθμούς παραγωγής ισχύος και τα κτηνοτροφικά απόβλητα.

·        χρησιμοποιώντας την κατάλληλη τεχνολογία.

 

Ενεργειακοί πόροι:


Ο ήλιος είναι η πρωταρχική πηγή ενέργειας της γης. Με την ενέργεια, τίποτα δεν μπορεί να ζήσει. Τα πράσινα φυτά μετατρέπουν την ενέργειας, μέσω της διαδικασίας της φωτοσύνθεσης, σε μια μορφή που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους ανθρώπους.

Με την ενέργεια ο άνθρωπος μπόρεσε να δημιουργήσει νέους ορίζοντες, έδωσε μια νέα ώθηση στην τεχνολογική ανάπτυξη και καινούργιες δυνατότητες στον άνθρωπο. Ενέργεια μπορεί να χαρακτηριστεί ως η καρδιά του οικονομικού κόσμου. Χωρίς ενέργεια, η οικονομική ανάπτυξη δεν θα μπορούσε να συμβεί. Η κυκλοφορία των εμπορευμάτων, υπηρεσιών, πληθυσμού, πληροφοριών και η ανάπτυξη του εμπορικού τομέα της γεωργίας και σε μεγάλη κλίμακα της βιομηχανίας, εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα της ενέργειας.

Ευτυχώς το φυσικό μας περιβάλλον μας παρέχει ένα ευρύ φάσμα ενεργειακών πόρων.

Το γεγονός αυτό οδήγησε πολλές χώρες  στο να αρχίσουν να δημιουργούν νέες πήγες ενεργείας  κατά τις οποίες να είναι και πιο φιλικές προς το περιβάλλον και προ πάντων να είναι ανανεώσιμες.

 

 

Μερικές από τις (πλύστες μη ανανεώσιμες) πηγές ενέργειας αναφέρονται στο κυκλικό διάγραμμα που ακόλουθη:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΜΑΘΗΜΑ 2 - ENOTHTA 2:  Μη ανανεώσιμες πήγες ενεργείας.

 

Ένα από τα πρωταρχικά προβλήματα που αντιμετώπισε ο άνθρωπος ήταν η εξεύρεση πηγών ενέργειας, ώστε αρχικά να ζεσταθεί, εν συνεχεία να παρασκευάσει την τροφή του και τελικά να μπορέσει να διευκολύνει την ζωή του και να δημιουργήσει τον πολιτισμό. Έτσι ξεκίνησε από την καύση του ξύλου και κατέληξε στην εκμετάλλευση του πετρελαίου, μια από τις πιο αξιοποιήσιμες και εύχρηστες πηγές ενέργειας. Τον 20 αιώνα όμως, η αλματώδης ανάπτυξη που επέφερε η βιομηχανική επανάσταση, η ζήτηση καυσίμων αυξήθηκε με τρελούς ρυθμούς. Δύο ήταν τα αποτελέσματα. Αφ’ ενός η εξαντλητική κατανάλωση των ορυκτών πόρων, η οποία αναμένεται να οδηγήσει σύντομα σε αφανισμό των ορυκτών καυσίμων, και δεύτερο η ρύπανση της ατμόσφαιρας από τα κατάλοιπα της καύσιμης ύλης και η δημιουργία του φαινόμενου του θερμοκηπίου.Το πετρέλαιο δημιουργήθηκε πριν από χιλιάδες χρόνια σε υπόγειες “δεξαμενές”, μέσα στις οποίες εγκλωβίστηκαν φυτικές ύλες, κατά την διάρκεια γεωλογικών ανακατατάξεων όπως οι μετακινήσεις πλακών, καταβυθίσεις και κατακρημνίσεις βουνών. Είναι λοιπόν φανερό ότι η συνολική ποσότητά του είναι πεπερασμένη και φυσικά δεν ανανεώνεται ούτε αναγεννάτε. Το κόστος της καύσιμης ύλης είναι ένα από τα πιο φλέγοντα ζητήματα των ημερών μας. Η αύξηση της τιμής τους, συνδέεται, εκτός από τον διαρκή πόλεμο για τον έλεγχο των κοιτασμάτων, με την συνεχή ελάττωσή τους. Έτσι, όσο περισσότερο πετρέλαιο θα καταναλώνουμε, τόσο θα εξαντλείται ο “πετρελαιοφόρος” ορίζοντας την γης και τόσο περισσότερο θα αυξάνεται η τιμή του. Μια από τις συνήθεις ερωτήσεις είναι το κατά πόσο η Κύπρος διαθέτει κοιτάσματα πετρελαίου. Η Ελληνοκυπριακή κυβέρνηση σχεδιάζει να καλέσει προσφορές για άδειες εξερεύνησης πετρελαίου για 70.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα στην νότιο-δυτική θαλασσιά περιοχή του νησιού μέχρι τον Αύγουστο του 2009. Συμφώνα με τα προσωρινά στοιχειά αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν κοιτάσματα πετρελαίου στην περιοχή αυτή που είναι μεταξύ τριγώνου της Κύπρου, Αιγύπτου και του Ισραήλ. Πρόσφατα η Κυπριακές αρχές αποφάσισαν ότι σύντομα θα  αρχίσουν έρευνες για ανακάλυψη πετρελαίου στην Μεσόγειο θάλασσα  σε αυτά τα χωρικά ύδατα. Ευχή όλων μας είναι πως όλα θα πάνε καλά και ότι σύντομα η Κύπρος να βρει αυτά τα κοιτάσματα πετρελαίου και ακόμα πιο σύντομα να μπορέσει επί τέλους να παράγει πετρέλαιο.

 

Ο άνθρακας, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο βρίσκονται στην κατηγορία που θεωρούνται ως  μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ονομάζονται επίσης “ορυκτά καύσιμα”. Κάθε χρόνο, ο κόσμος καταναλώνει ένα συγκεκριμένο ποσό από αυτά τα ορυκτά καύσιμα, που στοιχίζει στο φυσικό περιβάλλον περίπου 1 εκατομμύριο χρόνια για να τα δημιουργήσει και μετά να τα προσφέρει.  Τα ορυκτά καύσιμα κατά το παρελθόν ήταν σχετικά εύκολο να αποκτηθούν και φθηνά, αλλά είναι επίσης οι μεγαλύτεροι ρυπαντές του περιβάλλοντος.

Εκτός από τα τρία πιο πάνω μη-ανανεώσιμα ορυκτά καύσιμα, υπάρχουν ακόμα δυο μη-ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που πρέπει εδώ να τις αναφέρω. Η πυρηνική ενεργεία και τα καυσόξυλα, παράξενο άλλα αληθινό τα καυσόξυλα. Βάση του κύκλου της περιβαλλοντικής υποβάθμισης.

Αναλυτικά οι μη-ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι:

 

1.Άνθρακας: Η τύχη του άνθρακα στην Δυτική Ευρώπη είχε μειωθεί από την δεκαετία του1960, όταν άρχισε να παράγεται και να πουλιέται φθηνά το πετρέλαιο. Ο άνθρακας είναι ένας πόρος ο όποιος μπορεί εύκολα να μαζευτεί. Κατά την δεκαετία του 1970 όμως όταν η τιμή του πετρελαίου άρχισε να ανεβαίνει λήγω πολιτικής σύρραξης  Αραβικών κρατών, άρχισε στην Αμερική, Αυστραλία και Νότια Αφρική η εκμετάλλευση του άνθρακα ξανά λόγο του ότι ήταν πιο φθηνό από το πετρέλαιο. Σήμερα η μονή χωρά η όποια χρησιμοποιεί ακόμα μεγάλες ποσότητες άνθρακα είναι η Κίνα η όποια δημιουργεί και καταναλώνει το 40% άνθρακα από όλο τον κόσμο.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Πλεονεκτήματα:

·        Τα αποθέματα μπορούν να διαρκέσουν για πάνω από 300 χρονιά.

·        Η εξέλιξη της τεχνολογίας έχει κατορθώσει να αύξηση την παράγωγη του άνθρακα με βαθύτερη εξόρυξη και με λιγότερους υπάλληλους.

·        Τα νεότερα ορυχεία είναι άκρως μηχανοποιημένα.

 

Μειονεκτήματα:

·        Ατμοσφαιρική ρύπανση.

·        Το κύριο αέριο θερμοκηπίου υπεύθυνο για την υπερθέρμανση του πλανήτη.

·        Το κύριο αέριο που είναι υπεύθυνο για την όξινη βροχή.

·        Τα ορυχεία πολλές φορές μπορούν να καθιστούν δύσκολα στην πρόσβαση και επικίνδυνα.

·        Υπαίθρια φρέατα καταστρέφουν την γη.

·        Ογκώδης μηχανήματα για μεταφορά.

 

 

 

 

2.Πετρελαιο:

 Ό πως ήδη έχω αναφέρει πιο πάνω, το πετρέλαιο είναι ένα ορυκτό καύσιμο που βρίσκεται σήμερα σε κάποιο βάθος από την επιφάνεια της γης και μονό με εξόρυξη η άντληση έρχεται στην επιφάνεια. Στην ουσία είναι απομεινάρια πλαγκτόν και φυτικών οργανισμών, που έζησαν πριν από εκατομμύρια χρονιά.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Πλεονεκτήματα:

·        Ποικίλες χρήσης.

·        Εύκολο στην μεταφορά.

·        Αποτελεσματικό.

·        Παράγει λιγότερη ρύπανση από τον άνθρακα.

Μειονεκτήματα:

·        Χαμηλά αποθέματα διάρκειας για μονό 50 χρονιά.

·        Κάποια ατμοσφαιρική ρύπανση.

·        Κίνδυνος από διαρροές ιδιαίτερα στην θάλασσα και σε εκρήξεις.

·        Εύφλεκτο.

 

3.Φυσικο αέριο:

Είναι ένα ορυκτό το όποιο βρίσκεται μέσα στην επιφάνεια της γης, συχνά μαζί με το πετρέλαιο. Κύριες χώρες που παράγουν αυτό το ορυκτό είναι η Ρωσία, Αμερική, Καναδάς και η Αγγλία. Χρησιμοποιείτε κυρίως από τους ανθρώπους για ηλεκτρισμό, μαγείρεμα και για θέρμανση.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Πλεονεκτήματα:

Αποτελεσματικό

Το λιγότερο ρυπογόνο ορυκτό.

Εύκολο στην μεταφορά του.

Μειονεκτήματα:

Εύφλεκτο με κίνδυνο έκρηξης.

Πολύ μικρή ατμοσφαιρική ρύπανση.

 

4.Πυρηνική ενέργεια:

Η πυρηνική ενέργεια εθεωρείτο ως η μεγάλη ελπίδα για τη μείωση της παγκόσμιας εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Οι υποστηρικτές της πυρηνικής ενέργειας επισήμαναν το μεγάλο πλεονέκτημα που έχει πάνω από τα ορυκτά καύσιμα και αυτό είναι ότι, οι πυρηνικοί σταθμοί δεν εκπέμπουν αέρια του θερμοκηπίου άρα δεν ρυπαίνουν την ατμόσφαιρα και δεν είναι υπεύθυνη για την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Παράγει ηλεκτρισμό σχετικά φθηνό. Ωστόσο, το τεράστιο κόστος της κατασκευής του σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από πυρηνικούς σταθμούς είναι συνήθως πιο ακριβή.

Πυρηνικοί αντιδραστήρες παράγουν ραδιενέργεια που είναι επικίνδυνη για τη ζωή των ανθρώπων και ζώων. Αν και τα πρότυπα ασφαλείας είναι συνήθως πολύ ψηλά, μερικές φορές υπάρχουν διαρροές που ανησυχούν τους ανθρώπους που ζουν κοντά. Πολύ πιο επικίνδυνο και τρομακτικό ήταν η έκρηξη του πυρηνικού σταθμού του Τσερνομπίλ στην Ουκρανία το 1986. Με την βοήθεια του άνεμου το ραδιενεργό νέφος σκόνης είχε διανύσει μια μεγάλη απόσταση χιλιάδες χιλιόμετρα από το σημείο της έκρηξης και έφτασε μέχρι την Σουηδία και ακόμα μέχρι το Ηνωμένο Βασίλειο. Τα επίπεδα της ραδιενέργειας από τα απόβλητα των πυρηνικών σταθμών, παίρνουν εκατοντάδες ή ακόμη και χιλιάδες χρόνια για να φτάσουν σε επίπεδο που να μην μπορούν να βλάψουν τους ανθρώπους.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Πλεονεκτήματα

·        Είναι καθαρό προς το περιβάλλον.

·        Είναι αποτελεσματικό.

·        Χρησιμοποιεί μικρές ποσότητες των πρώτων υλών.

·        Μικρές ποσότητες απόβλητων.

 

Μειονεκτήματα

·        Κίνδυνος ραδιενέργειας.

·        Ψηλό κόστος της κατασκευής των σταθμών πυρηνικής ενέργειας.

·        Κίνδυνος από διαρροές.

·        Προβλήματα για την διάθεση των αποβλήτων.

 

ΜΑΘΗΜΑ3 - ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Ανανεώσιμες πήγες ενεργείας.
Τελικά
όμως θα εξαντληθούν όλες οι δεξαμενές καυσίμων του πλανήτη μας. Και μέχρι τότε θα πρέπει να έχουμε στραφεί σε νέες μορφές ενέργειας. Εκτός από την εξάντλησή τους, η χρήση εναλλακτικών μορφών ενέργειας επιβάλλεται και από την ανάγκη διατήρησης και επαναφοράς του περιβάλλοντός μας σε “υγιέστερη” μορφή. Άλλωστε η ρύπανση του περιβάλλοντος απειλεί και την υγειά μας αλλά και την ίδια μας την επιβίωση. Είναι καιρός πλέον να αλλάξουμε το μοντέλο που είχαμε δημιουργήσει τους τελευταίους αιώνες με τη συμπλήρωση ενός νέου πακέτου παραδειγμάτων, τα οποία να μπορούν να αναγνωρίσουν τον τρόπο με τον οποίο οι ενέργειες του ανθρώπου σήμερα, έχουν λάβει την ικανότητά  να καταστρέψουν τον κόσμο της μελλοντικής γενιάς. Επίσης πρέπει να μάθουμε να ζούμε μέσα στα όρια, που είναι σε εξέλιξη από τη φύση “Ανεκτική Ανάπτυξη” και θα επιτρέψει στην μελλοντική γενιά να ζήση στην πρέπουσα χωρητικότητα του μέλλοντος.


Η έρευνα για την εξασφάλιση νέων, εναλλακτικών μορφών ενέργειας έχει ξεκινήσει εδώ και πολλά χρόνια. Η πυρηνική ενεργεία αποτέλεσε ένα μεγάλο βήμα και ίσως να μπορούσε να αποτελέσει και μια σημαντική λύση, αν δεν αποδεικνυόταν τόσο επίφοβη και καταστρεπτική. Η τεχνολογία μας δεν μπορεί να δαμάσει ακόμα της “πυρηνικές” δυνάμεις της φύσης. Ίσως στο απώτερο μέλλον καταφέρει να χρησιμοποιήσει αυτή την μεγάλη πηγή ενέργειας που προσπάθησαν να δώσουν στην ανθρωπότητα οι μεγάλοι επιστήμονες της αρχής του 20ού αιώνα, αγνοώντας ότι η “ανθρωπότητα” θα την χρησιμοποιήσει για λάθος σκοπούς, με αποτέλεσμα το μεγάλο τους όνειρο για φθηνή ενέργεια να μετατραπεί στην Δαμόκλειο σπάθη του πυρηνικού ολέθρου.

 

Στην σημερινή εποχή διερευνώνται συστηματικά και άλλες μορφές εναλλακτικής ενέργειας. Επιστήμονες πιστεύουν ότι σύντομα θα βρουν μια λύση για ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, οπού δεν θα είναι και τόσο αρνητική προς το περιβάλλον αλλά γενικά προς εμάς τους ανθρώπους. Θα είναι μια ανεκτική πηγή ενέργειας όπου για την δημιουργία της, θα πρέπει επίσης να είναι επιτρεπτή και από το περιβάλλον, όχι μόνον από τους ανθρώπους αλλά και μέσα από τα επιτρεπτά όρια που μας καθορίζει το φυσικό περιβάλλον.

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που βασικά είναι δυνάμεις της φύσης όπου μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά και ξανά, αυτές οι δυνάμεις είναι γνώστες σε μας τους Γεωγράφους ως “αειφόρος ανάπτυξης”.

 

Αναλυτικά οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι:

 

1.Υδροηλεκτρική ενέργεια. Η ενεργεία αυτή παράγεται από την πτώση των νερών από ψηλότερα σε χαμηλότερα επίπεδα. Μεγάλες ποσότητες νερού αποθηκεύονται πίσω από ψηλά φράγματα που κτίζονται μέσα στις κοίτες των πόταμων. Το νερό που υπερχειλίζει από το φράγμα περικλείει δυναμική ενεργεία. Με την πτώση του από την κορυφή του φράγματος το νερό αποκτά κινητική ενεργεία, η όποια θέτει σε κίνηση την στροβιλογεννήτρια στη βάση του φράγματος και παράγει ηλεκτρική ενεργεία.

Οπωσδήποτε για να δημιουργηθεί μια τέτοια πηγή ενεργείας χρειάζεται τακτική και συνεχή παροχή νερού. Οι κυρίως χώρες που παράγουν αυτήν την ενεργεία είναι ο Καναδάς, η Βόρειος Αμερική, Κίνα, Ρωσία, Νορβηγία, Παραγουάη και η Βραζιλία. Όπως θα μελετήσουμε  και αναλύσουμε  στην παρουσίαση στην τάξη, ένα πολύ καλό παράδειγμα θα επεξηγηθεί. Το παράδειγμα αυτό θα μας ταξιδεύσει στην Κίνα όπου εκεί βρίσκεται ακόμα υπό κατασκευή το μεγαλύτερο φαράγγι στον κόσμο, όπου θα παρέχει ηλεκτρισμό, παροχή νερού για τα νοικοκυριά, τα εργοστάσια και για τους αγρότες καθώς επίσης και για έλεγχο τυχών πλημμύρων στην περιοχή λόγο του πόταμου και άλλων κλιματολογικών συνθηκών. Το φράγμα αυτό βρίσκεται στην Κεντρική Κίνα, πάνω στον Γιάνκτσε τον ποταμό. Το φαράγγι αυτό είναι γνωστό σε μας “Το φράγμα των τριών Φαραγγιών” - "Three Gorges dam".

Πλεονεκτήματα: Είναι πολύ καθαρό και δεν ρυπαίνει την ατμόσφαιρα, με την δημιουργία του μπορούν οι αρμόδιοι κάλλιστα να ελέγχουν την στάθμη του νερού από τυχών πλημμύρες, δίνει νερό σε περιοχές σε περίπτωση λειψυδρίας επίσης παροχή νερού για άρδευση και για τα εργοστάσια, βρίσκεται σε απομακρυσμένες περιοχές που δεν ενοχλούν κανένα και πολύ φθηνή παραγωγή ηλεκτρισμού. 

Μειονεκτήματα: για να δημιουργηθεί χρειάζεται μεγάλη έκταση γης όπου πολλές φορές κάτοικοι πρέπει να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και τα χωράφια τους, μεγάλη έκταση γης θα πλημμυρίσει από νερό, η απώλεια χλωρίδας και πανίδας, η απώλεια δασών,  για την δημιουργία του χρειάζεται αρκετός χρόνος (1997 - 2010 σχεδόν 13 χρόνια) στοίχισε αρκετά χρήματα και τελευταίο, πυλώνες μπορούν να προκαλέσουν οπτική ρύπανση.

                                                    

 

     

                                                                                   

 

 

 

 

 

 

 

 

2. Παλιρροιακή: Η αξιοποίηση αυτής της πηγής ενέργειας στηρίζεται στη μετατροπή της κινητικής ενέργειας της παλίρροιας  σε ηλεκτρική. Στην εικόνα που ακόλουθη μας ταξιδεύει στην βόρειο Γάλλια όπου βλέπουμε καθαρά το δέλτα του πόταμου Rance. Επίσης βλέπουμε το  παλιρροϊκό φράγμα που κτίστηκε εκεί. Η εισερχόμενη παλίρροια που δημιουργείτε φτάνει μέχρι τα 11.6 μετρά και μπορεί να ανάπτυξη ταχύτητα μέχρι τα 20 χιλιόμετρα την ώρα. Αυτή η παλίρροια περνά μέσα από ένα σετ από σήραγγες που η κάθε σήραγγα έχει μια τουρμπίνα. Όταν η παλίρροια αρχίζει να υποχωρεί τότε οι λεπίδες των τουρμπινών αρχίζουν να κινούνται με αποτέλεσμα να δημιουργούν ηλεκτρισμό.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Για την κατασκευή αυτού του είδους ανανεώσιμης πηγής ενέργειας, παρόλο που είναι πολύ ακριβή για την κατασκευή της, πολλές φορές παράγει ασήμαντη ενεργεία. Πολλοί λίγοι κατάλληλοι χώροι υπάρχουν για δημιουργία αυτού του είδους ανανεώσιμης ενεργείας, διότι η δημιουργία της διαταράσσει το οικοσύστημα και ναυτιλία. Δεν παύει όμως να είναι μια πολύ καθαρή πηγή ενέργειας που δεν μολύνει την ατμόσφαιρα.

 

3. Ηλιακή: Η ηλιακή ενέργεια αποτελεί μια από τις πιο εύκολες και προφανείς λύσεις για την εξεύρεση ασφαλούς ενέργειας. Το πρόβλημα που ανακύπτει είναι η χαμηλή ισχύς που αποδίδεται από τις ηλιακές κυψέλες. Για την ηλεκτροδότηση μιας περιοχής χρειάζεται μια επιφάνεια από μερικά στρέμματα ηλιακών συσσωρευτών, ενώ η χρήση της για βιομηχανικές εφαρμογές αλλά και στα αυτοκίνητα είναι πολύ δύσκολη, αφού δεν μπορεί να αποδώσει μεγάλη ισχύ. Επίσης οι συσκευές αυτές δεν θα μπορούσαν να λειτουργήσουν την νύχτα, εκτός και αν χρησιμοποιούσαν συσσωρευτές ενέργειας όπως μπαταρίες ο όγκος των οποίων όμως θα έκανε μια τέτοια εφαρμογή δύσχρηστη, αν όχι αδύνατη, με την τεχνολογία που διαθέτουμε σήμερα. Παρόλα αυτά, αρκετές εφαρμογές της, όπως η θέρμανση νερού στους ηλιακούς θερμοσίφωνες, δίνουν ακόμα και σήμερα μια ελαφριά ανάσα στην ενεργειακή κρίση.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Εκτιμάται ότι το ετήσιο ποσό της ενέργειας που λαμβάνετε από τον ήλιο είναι 7000 φορές μεγαλύτερη από την παγκόσμια ζήτηση για ενέργεια. Η ηλιακή ενέργεια μπορεί να

χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω ηλιακών συλλεκτών και φωτο-βολταϊκών συσκευών. Έχει τα πλεονεκτήματα του είναι ασφαλής, χωρίς καμία ρύπανση προς την ατμόσφαιρα, αποτελεσματική και απεριόριστης προσφοράς. Δυστυχώς, η τεχνολογία δεν έχει ακόμη βρει ένα φθηνό τρόπο κατασκευής αποτελεσματικών  ηλιακών σταθμών. Σήμερα ορισμένες μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες προσπαθούν με κάθε τρόπο να βρουν λύσης του πιο πάνω προβλήματος. Πιστεύω ότι σύντομα με την πρόοδο της τεχνολογίας και της επιστήμης, η ανθρωπότητα θα είναι σε θέση να έχει αυτούς τους ηλιακούς σταθμούς όπου θα δημιουργείτε ενέργεια μέσα από την κατανάλωση της ακτινοβολίας.

 

4.Αιολικη: Η αιολική ενέργεια παράγεται από τους άνεμους. Οι άνεμοι δημιουργούνται από την μεταφορά αεριών μαζών, που προκαλούνται από την ανομοιόμορφη κατανομή της ηλιακής ενέργειας πάνω στον πλανήτη. Φυσικά οι άνεμοι δεν παρουσιάζονται ομοιόμορφα σε όλες τις περιοχές του πλανήτη μας.

Η αιολική ενέργεια παράγεται από τεράστιες άνεμο-τουρμπίνες που μοιάζουν πολύ με τους παλιούς ανεμόμυλους. Οι τεράστιες αυτές τουρμπίνες αποτελούνται από 2 η και 3 πτερύγια μεγάλου μήκους. Η κινητική ενέργεια του άνεμου περιστρέφει τα πτερύγια, όπου ένα μέρος της κινητικής ενέργειας κινεί μια ηλεκτρογεννήτρια που δημιουργεί έτσι την ηλεκτρική ενέργεια.

Οι ανεμογεννήτριες για να είναι πιο αποτελεσματικές πρέπει να είναι κτισμένες σε περιοχές όπου υπάρχουν άνεμοι με υψηλές ταχύτητες. Οι εν λόγω τοποθεσίες βρίσκονται συνήθως σε εκτεθειμένες ακτές ή

 

 

 

   

 

 

 

 

σε ορεινές περιοχές. Τα 30 μετρά ύψος άνεμο-τουρμπίνες  είναι ακριβά στην κατασκευή και τη συντήρησή τους. Αν και τα πρώτα σε μεγάλης κλίμακας αιολικά πάρκα κατασκευάστηκαν στην Καλιφόρνια, η Ευρώπη μέχρι το 2000, κατάφερε και παρήγαγε  1/3  περισσότερη ενέργεια  από ότι οι ΗΠΑ. Επί του παρόντος, η Δανία με 5% στηρίζεται περισσότερο στην αιολική ενέργεια από κάθε άλλη χώρα. Οι Δανοί εύχονται ότι θα το αυξήσουν  το ποσό αυτό σε 10% το έτος 2010 και σε 40% το έτος 2030.

Ένα από τα μεγαλύτερα μειονεκτήματα αυτού του είδους της παράγωγης ενέργειας, είναι ότι κάνουν πολύ ηχορύπανση και για να δημιουργηθεί η παραγωγή ενέργειας χρειάζεται να εγκατασταθούν αρκετές άνεμο-τουρπινες κοντά στην ιδία περιοχή, όπου μπορεί να καταστρέψουν ένα φυσικό τοπίο.

 

5.Γεωθερμική: Γεωθερμική σημαίνει βασικά θερμότητα μέσα από τη γη. Η θερμότητας αποθηκεύεται στο μάγμα η σε βράχους  κάτω από την επιφάνεια της γης συνήθως σε ηφαιστειακές περιοχές, όπως η Νέα Ζηλανδία, την Ισλανδία, την Ιαπωνία και την Κεντρική Αμερική. Σε ένα φυσικό γεωθερμικό σύστημα, το νερό της βροχής που προέρχονται συνήθως πηγαίνει κάτω μέσα από ρωγμές και κοιλότητες που υπάρχουν στην επιφάνεια της γης. Όταν έρχεται σε επαφή με το θερμαινόμενο βράχο, θερμαίνεται όπου εκτινάσσονται πάνω στην επιφάνεια υπό την μορφή θερμών πηγών ή σε μορφή ατμού. Ορισμένες περιοχές που είναι πλέον γνώστες για τους θερμαινόμενους βράχους, δημιουργούν τεχνητά αυτήν την διαδικασία δηλαδή, ρίχνουν κρύο νερό μέσα από μεγάλες αντλίες και μέσω γεωτρήσεων μέσα από την επιφάνεια της γης όπου επιστρέφεται στην επιφάνεια συνήθως σε μορφή ατμού. Η αξιοποίηση της γεωθερμικής ενέργειας που είναι ανανεώσιμη πηγή, παρέχει μια σταθερή προσφορά και η ρύπανση είναι σχετικά μηδενική. Από την άλλη μεριά όμως δημιουργεί θειικό αέριο, είναι ακριβό για την ανάπτυξη κάποιου γεωθερμικού σταθμού και  οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να δημιουργήσου προβλήματα στην συντήρηση του.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6.Βιομαζα: Είναι βασικά η Ζύμωση κοπριών που δημιουργεί μεθάνιο αέριο και που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παραγωγή ενέργειας. Αφού το κόπρι που ζυμώθηκε δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιηθεί ως  λίπασμα, έτσι γίνεται μεθάνιο αέριο.

Ακόμα το μεθάνιο που είναι ένα αέριο θερμοκηπίου δημιουργείται βασικά και από καλλιέργειες όπως το ζαχαροκάλαμο, που περιέχει άμυλο και που όταν υποστεί ζύμωση γίνεται καύσιμο και που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την προώθηση η μετακίνηση διαφόρων μηχανών που συγκαταλέγει και μηχανές αυτοκίνητων. Είδαμε πρόσφατα ένα καλό παράδειγμα στην Βραζιλία, όταν η τιμή της βενζίνας βγήκε στα ύψη, πολλοί Βραζιλιανοί γέμιζαν με μεθάνιο τα ντεπόζιτα των αυτοκίνητων τους.

Τώρα το ερώτημα εδώ είναι, επειδή το μεθάνιο είναι ένα καινούργιο καύσιμο, επιστημονικές μελέτες δεν υπάρχουν για να δουν κατά ποσό το μεθάνιο είναι καθαρό αέριο η όχι. Επιστήμονες προσπαθούν τώρα με διαφορές μελέτες να ανακαλύψουν κατά ποσό το μεθάνιο ρυπαίνει την ατμόσφαιρα πριν βγει για τα καλά στην αγορά.

Χώρες που παράγουν αυτή την ανανεώσιμη ενέργεια είναι η Βραζιλία, Ιαπωνία, Γερμάνια, Δανία και Ινδία. Το καλό είναι ότι και πολλές μη αναπτυσσόμενες χώρες μπορούν να πράξουν αυτήν την ενέργεια.

 

7. Υδρογόνο: Αυτή είναι η μεγάλη ελπίδα για το μέλλον. Είναι δυνατή η απόκτησης του  μέσω του νερού, το προϊόν αυτό παράγεται μόνο με υδρατμούς. Έως το 2050, θα θεωρείται η ενέργεια της ελπίδας αφού  θα λειτούργα σαν καύσιμο για τα αυτοκίνητα, λεωφορεία και φορτηγά. Θα είναι με άλλα λόγια η αντικατάσταση του πετρελαίου. και θα θερμότητα και στο φως τα εργοστάσια και τα σπίτια. Οι κυβερνήσεις θέλουν να την ανάπτυξή της, όπως είναι οι μεγάλες εταιρείες αυτοκινήτων όλων των δαπανών που έχουν τεράστια ποσά στην προσπάθεια για την πρόοδο της τεχνολογίας